Ung thư tuyến tiền liệt là bệnh lý thường gặp ở nam giới trung niên và cao tuổi. Ở giai đoạn sớm, bệnh thường không có triệu chứng đặc hiệu, do đó dễ bị bỏ sót nếu không được tầm soát định kỳ.
Đối tượng nên thực hiện xét nghiệm
- Nam giới ≥ 50 tuổi (≥45 tuổi nếu có yếu tố nguy cơ)
- Người có triệu chứng đường tiểu dưới:
- Tiểu khó, tia tiểu yếu, phải rặn khi đi tiểu
- Tiểu nhiều lần, đặc biệt về đêm
- Cảm giác tiểu không hết
- Người có tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến tiền liệt
- Đau hoặc khó chịu vùng hạ vị, tầng sinh môn
- Trường hợp muộn: tiểu ra máu, đau xương
Lưu ý: Không có triệu chứng vẫn có thể mắc bệnh
Xét nghiệm máu hỗ trợ phát hiện sớm: PSA & Free PSA
- PSA (Prostate-Specific Antigen): là một loại protein do tế bào tuyến tiền liệt tiết ra có trong máu của nam giới
- Free PSA: phần PSA không gắn với protein
Diễn giải kết quả
- PSA là chỉ số sàng lọc, không phải cứ tăng là ung thư, bình thường: < 4 ng/mL
- Tỉ lệ fPSA/PSA có giá trị trong đánh giá nguy cơ ung thư và hỗ trợ phân biệt với các bệnh lý lành tính của tuyến tiền liệt:
- Tỷ lệ thấp (<10%) → nguy cơ ung thư cao hơn
- Tỷ lệ trung bình (10–25%) → cần theo dõi thêm
- Tỷ lệ cao (>25%) → thường lành tính hơn
Cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá toàn diện kết hợp lâm sàng và cận lâm sàng
Lưu ý trước khi làm xét nghiệm
- Không bắt buộc phải nhịn ăn
- Tránh quan hệ tình dục, xuất tinh trong 24–48 giờ trước xét nghiệm
- Tránh vận động mạnh, đặc biệt là đạp xe kéo dài
- Không thực hiện xét nghiệm ngay sau thăm khám trực tràng hoặc can thiệp tuyến tiền liệt
Các yếu tố trên có thể làm tăng PSA tạm thời, hoặc viêm tiền liệt tuyến, phì đại lành tính cũng ảnh hưởng đến kết quả
Thời gian trả kết quả: khoảng 1 giờ (tùy điều kiện từng cơ sở y tế)
Chỉ định cần thiết có thể bổ sung
- Thăm khám trực tràng (DRE)
- Siêu âm tuyến tiền liệt
- Cộng hưởng từ (MRI) tuyến tiền liệt khi cần
- Sinh thiết tuyến tiền liệt khi có chỉ định
Khuyến nghị theo dõi, tái kiểm tra
- Trường hợp nguy cơ thấp, PSA trong giới hạn: định kỳ 12 tháng/lần
- Trường hợp có yếu tố nguy cơ hoặc PSA tăng nhẹ: 3–6 tháng/lần theo tư vấn bác sĩ.
- Trường hợp đang theo dõi/điều trị: tái khám theo lịch hẹn chuyên khoa
Đừng tự kết luận khi PSA tăng, cũng đừng bỏ qua việc theo dõi định kỳ
Hậu quả khi không tầm soát sớm
- Bệnh có thể được phát hiện ở giai đoạn muộn
- Nguy cơ biến chứng: di căn xương, rối loạn tiểu tiện
Ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và hiệu quả điều trị
Lối sống tốt giúp bảo vệ tuyến tiền liệt
- Ăn nhiều rau xanh, cà chua (lycopene)
- Hạn chế mỡ động vật, rượu bia
- Tập thể dục đều
- Uống đủ nước
Bệnh viện Trường Đại học Kỹ thuật y tế Hải Dương với gói tầm soát chuyên sâu. Các kỹ thuật thực hiện trên hệ thống máy móc trang thiết bị hiện đại, kết quả chính xác tin cậy. Quy trình thăm khám được thực hiện bảo mật, riêng tư và không xấu hổ với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm
ĐỪNG CHỜ CÓ BIỂU HIỆN MỚI ĐI KHÁM! Nam giới hãy chủ động tầm soát ung thư tiền liệt tuyến– vì sức khỏe của bạn và hạnh phúc của cả gia đình.
___________________________________
BỆNH VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT Y TẾ HẢI DƯƠNG
Địa chỉ: 229 Nguyễn Lương Bằng, Phường Lê Thanh Nghị, TP. Hải Phòng
Hotline: 0972 631 438
Website: benhviendaihocyhaiduong.com
Fanpage: Bệnh Viện Đại Học Kỹ Thuật Y Tế Hải Dương